Wyszukiwanie osób zmarłych

Obecnie Internet dostarcza nam dużą ilość narzędzi do wyszukiwania informacji o swoich przodkach. Jednym z nich jest wyszukiwarka osób zmarłych. Kiedy warto do niej sięgnąć? Wówczas, gdy znamy datę urodzenia, a nic nie wiemy o zgonie lub na odwrót; gdy znamy tylko imię i nazwisko, rejon, w którym mieszkał i w przybliżeniu daty życia; gdy nie możemy odwiedzić grobu przodka, lub gdy nasi przodkowie wyemigrowali i szukamy jakichkolwiek informacji o nich poza granicami kraju.

W Internecie jest kilka stron, na których można wyszukiwać groby. Z zagranicznych warto sprawdzić findagrave.com oraz billiongraves.com. Strony te zawierają głównie wyszukiwania z terenów Europy Zachodniej, z USA i Kanady. Wystarczy wpisać nazwisko i wyświetlą się informacje: daty widniejące na nagrobkach, umiejscowienie cmentarza i zdjęcie nagrobka. Podobnie jest z wyszukiwaniem na stronach polskich: cmentarze24.pl i grobonet.com. Warto pamiętać, że wiele naszych polskich cmentarzy ma swoje własne strony, czasami dokładniejsze, poświęcone poszczególnym cmentarzom, np. cmentarze.szczecin.pl , cmentarze.lublin.eu i z wielu innych, także mniejszych miejscowości.

Czy wiesz, że...

Czy wiesz, że…

Dzisiaj, tj. 29 września, mija hmm... 678 rocznica zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy królem Kazimierzem III Wielkim (tak, tym z serialu J ) a Adelajdą Heską.

Kilka słów o bohaterach tego wydarzenia J

Kazimierz III Wielki – myślę, że nie trzeba przedstawiać tej postaci J ale dla przypomnienia: urodził się 30 kwietnia 1310 roku jako najmłodszy syn Władysława Łokietka i Jadwigi. Miał pięcioro rodzeństwa: braci Stefana (zmarł w 1306) i Władysława (zmarł w 1312) i siostry Kunegundę (żona księcia świdnickiego Bernarda), Elżbietę (wyszła za mąż za króla Węgier Karola Roberta) i Jadwigę. Pierwszy związek małżeński zawarł w wieku lat 15, czyli w roku 1325 z Aldoną Anną, córką wielkiego księcia litewskiego Giedymina, z którą miał dwie córki. Po śmierci Aldony najpierw planowano ślub z Małgorzatą, córką czeskiego władcy Jana Luksemburskiego, ale niestety Małgorzata zmarła. Wówczas kandydatką na małżonkę króla została bohaterka dzisiejszego wpisu – Adelajda, „(…) słynącą szeroko z niezwykłych cnót i urody” (s.272).

Adelajda Heska urodziła się ok 1324 roku jako córka Henryka II Żelaznego landgrafa Hesji i Elżbiety z dynastii Wettynów. W wieku lat 17 została wydana za mąż za króla Polski. Do zawarcia związku małżeńskiego doszło właśnie 29 września 1341 roku w Poznaniu. Według Kronik Długosza: „Przeżył król polski Kazimierz zachowując pozory piętnaście lat z tą swoją żoną Adelajdą, ale miał ją w pogardzie. Odwrócił się od prawowitej żony (…). Dlatego też oddalił Adelajdę od siebie i przez te lata Adelajda ani nie oglądał nigdy króla, ani nie doznała z jego strony miłości małżeńskiej. Jak wdowa przebywała na zamku królewskim w mieście Żarnowcu zaopatrywana obficie we wszystko, co potrzeba.”(s.273). Z ich związku małżeńskiego nie było potomstwa – Adelajda była bezpłodna. W 1356 roku opuściła Polskę i powróciła do ojca do Hesji. Nie zgadzała się na unieważnienie małżeństwa, o które zabiegał u papieża król. W czasie trwania ich związku małżeńskiego król poślubił dwie inne kobiety. Adelajda zmarła w 1371 roku.

Źródło: Jana Długosza Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, księga dziewiąta 1300-1370, Warszawa 2009, https://polona.pl/item/jana-dlugosza-roczniki-czyli-kroniki-slawnego-krolestwa-polskiego-ks-9-1300-1370,MzgzNDc5MDg/7/#index.

Portret Adelajdy Heskiej, autor Jan Matejko, https://twojahistoria.pl/encyklopedia/adelajda-heska-krolowa-polski-1341-1356-1370/.

Kwiat paproci

W noc świętojańską szukano drobniutkiego kwiatu paproci, którego pilnował... sam diabeł. Zdobycie kwiatu miało ukazać ukryte we wnętrzu ziemi skarby. Na ten temat powstało wiele baśni, których bohaterowie mimo że znaleźli kwiat, nie zdobyli skarbu przechytrzeni bowiem zostali przez samego złego. Z kolei według nadwiślańskich rybaków, na kwiat paproci, pilnowany przez grzyby karzełki w czerwonych kapeluszach, wskazywał koniec tęczy. Zapraszam do zapoznania się z treścią baśni poświęconych kwiatu paproci i tej nocy!

Noc świętojańska

W nocy z 23 na 24 czerwca obchodzono noc świętojańską, dawne słowiańskie święto Kupały. Tańczono w lesie wokół płonących stosów, śpiewano, wróżono, dziewczęta puszczały na wodę wianki, które pochwycone przez mężczyzn wróżyły zamążpójście. Szukano także kwiatu paproci, który miał wskazać ukryte skarby. Ponadto, jak podaje "Gazeta Krakowska" z 23.06.1883, "(...) w niektórych zaś okolicach przechowuje się wiele jeszcze śmiesznych zabobonów u ludu, który na przykład spędza w wigilię ś. Jana zawczasu bydło z pola i starannie je do obory zamyka, aby go nie porwała czarownica jadąc tej nocy na ucztę djabelską, a we drzwiach stawia gromnicę, którą chociaż czasem czarownica nadgryzie, nie przelezie przecież przez nią do chaty". Czy tak spędzali ową noc nasi przodkowie?
Z czasem zaczęto odchodzić od świętowania w ten sposób nocy świętojańskiej, od wiary we wróżby i szukania kwiatu paproci:
"Prawi Magda: "Słuchaj, Franek
Chcę na wodę puścić wianek!"
"Puszczaj z gruntem i chałupą
To się chłopcy rzucą kupą."
["Goniec Krakowski" 1920]

Czy wiesz, że…

     Dzisiaj przypada rocznica zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy królem Janem II Kazimierzem Wazą a Ludwiką Marią Gonzagą de Nevers. Ślub odbył się 30 maja 1649 roku.

Ale po kolei J trochę genealogii, która w przypadku rodów królewskich prosta nie jest J

        Ludwika Maria Gonzaga de Nevers urodziła się 18.08.1611 we Francji, jako córka arystokratów, księcia Mantui Karola Gonzagi i Katarzyny de Guise. Najpierw została małżonką króla Władysława IV Wazy (ur. 1595), syna Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki. Był on nie tylko królem Polski i wielkim księciem litewskim od 1632 roku, ale także tytułował się także jako król Szwecji i car Rosji. Władysław IV Waza był już wówczas wdowcem. W swój pierwszy związek małżeński wstąpił bardzo późno, bo w wieku 42 lat pojął za żonę arcyksiężniczkę Cecylię Renatę Habsburżankę (ur. 1611), córkę cesarza Ferdynanda II Habsburga i Marii Anny Wittelsbach. Małżonka zmarła jednak już w 1644 roku. Dnia 5.11.1645 odbył się kolejny ślub króla – z Marią Gonzagą. Był to ślub per procura – pan młody  zastępowany był przez inną osobę. Maria Gonzaga przyjęła wówczas imię Ludwika. Właściwy ślub z udziałem króla i panny młodej odbył się 10.03.1646 w Warszawie. Ale już dwa lata później zmarł król Władysław IV Waza. Tron w Polsce objął jego młodszy przyrodni brat - Jan II Kazimierz Waza (jego matka, Konstancja Habsburżanka, była młodszą siostrą matki Władysława). 30 maja 1648 król zawarł związek małżeński z wdową po swoim bracie – Ludwiką Marią. Z ich małżeństwa urodziło się dwoje dzieci, które zmarły w niemowlęctwie. Królowa zmarła 10.05.1667, a król abdykował 16.09.1668 i wyjechał do Francji, gdzie zmarł w 1672.

            Ludwika Maria Gonzaga oceniana jest jako energiczna i ambitna królowa. Brała czynny udział w życiu politycznym kraju. Proponowała wiele reform, które powodowały sprzeciw szlachty.

               Źródła:

W. Kalwat, „Ludwika Maria Gonzaga – ambitna żona dwóch Wazów”, https://www.wilanow-palac.pl/ludwika_maria_gonzaga_ambitna_zona_dwoch_wazow.html.

„Ślub Ludwiki Marii Gonzagi z Władysławem Wazą”, https://muzhp.pl/pl/e/1459/slub-ludwiki-marii-gonzagi-z-wladyslawem-waza.

Portret Marii Ludwiki Gonzagi, autor Justus van Egmont, 1645 rok, http://cyfrowe.mnw.art.pl/dmuseion/docmetadata?showContent=true&id=3080.

Czy wiesz, że...

Dzisiaj, 2 maja, przypada rocznica (nie liczę, która :) ) ślubu króla Polski i wielkiego księcia litewskiego Władysława II Jagiełły z Elżbietą z Pileckich. Ślub odbył się w 1417 roku w Sanoku.

Szczypta przypomnienia:

Władysław II Jagiełło był synem Olgierda, wielkiego księcia litewskiego z dynastii Giedyminowiczów (siostra Olgierda – Aldona - była żoną króla Kazimierza Wielkiego) i Julianny. Elżbieta była trzecią żoną Władysława Jagiełły.

Pierwszą była Jadwiga Andegaweńska (ślub 18.02.1386, zmarła w 1399 roku), koronowana w 1384 na króla Polski, a po koronacji męża została królową. Mieli jedną córkę. Jadwiga była córką Elżbiety Bośniaczki i Ludwika Węgierskiego, króla Węgier i Polski do 1382 roku. Ludwik Węgierski z kolei pochodził z Piastów - był wnukiem króla Władysława I Łokietka i siostrzeńcem Kazimierza Wielkiego.

Drugą żonę, Annę Cylejską, Władysław Jagiełło pojął 29.01.1402 (Anna zmarła w 1416). Pochodziła z Piastów i była wnuczką Kazimierza Wielkiego. Mieli jedną córkę.

Trzecią żoną była wspomniana już Elżbieta z Pileckich Granowska - trzykrotna wdowa.

Czwartą żoną - Zofia Holszańska (ślub w 1422 roku). Mieli trzech synów.

Ciekawą historię posiada Elżbieta Pilecka, córka Ottona z Pilicy herbu Topór. Była jedynaczką, dziedziczką ogromnego majątku (Pilica, Łańcut). Elżbietę, wraz z jej matką, Jadwigą Melsztyńską, matką chrzestną Władysława Jagiełły, porwał z zamku w Pilicy w celu jej poślubienia Wiseł Czambor. Do porwania musiało dojść w połowie roku 1389. Elżbieta uwolniona została w 1390 przez Jana z Jicina na polecenie samego Jagiełły. Wiseł nachodził i groził potem Janowi, dlatego ten zgładził swego konkurenta (prawdopodobnie w 1393 roku): "Pewnego dnia [Wiseł] wychodząc z łaźni, został zaatakowany przez dwunastu łuczników będących na usługach Jicinskiego i w wyniku napaści poniósł śmierć”(źródło K. Niemczyk). Jan z Jicina (zmarł w 1394 lub 1395) wywodził się z rodziny czeskich Odrowążów. Był drugim mężem Elżbiety. Kolejnym mężem został w 1397 roku Wincenty z Granowa, kasztelan nakielski. Elżbieta owdowiała w 1410. W 1417 roku została żoną króla Władysława Jagiełły. Nie mieli potomstwa. Zmarła w 1420 roku.

Żródła:

Wielcy.pl

K. Niemczyk, Kilka uwag do genealogii Elżbiety Pileckiej-Granowskiej i jej rodziny, w: Średniowiecze Polskie i Powszechne, nr 1, 2009 rok.

Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej

Dzisiaj jest Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

Warto przypomnieć, że pierwsza regulacja prawna dotycząca barw flagi narodowej została podjęta 7 lutego 1831 przez Sejm Królestwa Polskiego, który obradował w czasie powstania listopadowego. Wówczas to barwami narodowymi stały się biel i czerwień. Kolory te nawiązywały do białej barwy nadanej przez Augusta II Mocnego, i trójbarwnej biało-czerwono-szafirowej barwy konfederacji barskiej.

Wybrane barwy już wcześniej pojawiały się na sztandarach i chorągwiach. Pierwotnie polską barwą narodową był karmazyn uważany za najszlachetniejszy z kolorów, symbol dostojeństwa i bogactwa, ale pozyskanie barwnika było bardzo kosztowne, dlatego mogli sobie na niego pozwolić tylko najbogatsza szlachta i dostojnicy kościelni. W czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów sztandar składał się z trzech pasów: czerwonego na górze, białego po środku i czerwonego na dole, na których umieszczony był herb Polski i Litwy. 3 maja 1792, w czasie obchodów rocznicy uchwalenia konstytucji, damy swoje białe suknie przepasały czerwoną wstęgą, a mężczyźni założyli biało-czerwone szarfy. Po odzyskaniu niepodległości Sejm Ustawodawczy dnia 1.08.1919 przyjął wygląd flagi biało-czerwony, ale nie ustalono odcienia czerwieni - posługiwano się czerwienią karmazynową a potem cynoberem. Taki wygląd flagi państwowej (z niewielkimi zmianami dotyczącymi barw) obowiązuje do dziś.

Źródła: mkidn.gov.pl i historia.org.pl